تحصیل دکترا در آلمان

تحصیل دکترا در آلمان

طبیعتاً پیش از شروع تحصیل دکترا در آلمان، نیاز به گذراندن دوره کارشناسی ارشد می باشد. کشور آلمان برخلاف آمریکا و خیلی کشورهای دیگر قانون کلی و متمرکزی برای این امر ندارد. در کشور آلمان، دانشگاه برای انتخاب دانشجو نقشی ندارد و تنها اساتید و گروهها تعیین کننده دریافت پذیرش در مقطع دکترا می باشند.

تحصیل دکترا در آلمان به صورت تحقیقاتی و پژوهش محور بوده (Promotion) و در دوره تحصیل دانشجو می بایست در مورد موضوع خاصی تحقیق کرده و در نهایت نتیجه را به صورت یک رساله (Dissertaion) ارائه دهد و به این صورت موفق به دریافت مدرک دکترا در رشته مورد نظر خواهد شد. طول دوره تحصیل در مقطع دکترا عموماً 3 تا 5 سال خواهد بود و دانشجو در این مدت، واحد درسی ای پاس نخواهد کرد.

سیستم دریافت پذیرش دکترا در آلمان

دوره دکترا در آلمان زیر نظر یک استاد خاص اداره می شود و این استاد مسئول استخدام و نیز مسئول راهنمایی پروژه دانشجو خواهد بود. بنابراین برای دریافت موقعیت و پوزیشن دکترا درواقع می بایست نظر استاد راهنما را جلب نمود. گرفتن پذیرش در مقطع دکترا بسیار زمانبر بوده و معمولاً اساتید ترجیح می دهند که از دانشجویان کارشناسی ارشد خود پذیرش نمایند. البته این به معنی پذیرش مطلق دانشجویان ارشد این اساتید و عدم پذیرش دیگر دانشجویان نمی باشد. مواردی که می تواند در پروسه اپلای و دریافت پذیرش در مقطع دکترا تأثیر مثبت داشته باشد شباهت فعالیت های قبلی دانشجو به پوزیشن کنونی و مقاله‌هایی است که دانشجو منتشر کرده است.

روش دریافت پذیرش در مقطع دکترا در آلمان بر اساس سیستم سنتی مکاتبه با اساتید می باشد و دانشجو می بایست از دانشگاه مورد نظر، استاد راهنمایی را که حوزه فعالیت وی مد نظر و متناسب با پروپوزال کارشناسی ارشد دانشجو می باشد را پیدا نماید. سیستم پذیرش در مقطع دکترا کاملاً به استاد راهنما بستگی داشته و مواردی همچون داشتن مدرک زبان و حداقل نمره آن، سوابق تحصیلی، داشتن مقاله و … از مواردی است که در گرفتن پذیرش تاثیرگذار خواهد بود، بعنوان مثال دانشجویی که معدل بالاتری داشته است ارجحیت دارد. البته متقاعد کردن استاد راهنما کاملاً به خود دانشجو بستگی دارد.

روش های درخواست تحصیل دکترا در آلمان

پیدا کردن پوزیشن خالی در دانشگاه های آلمان

در این حالت، دانشجوی متقاضی مقطع دکترا باید در فواصل زمانی مناسب، سایت دانشگاه های مورد نظر را بررسی نماید و در زمانی که پوزیشن مناسب باز شد برای آن اپلای نماید.

روش های پیداکردن پوزیشن دکترا در آلمان

داوطلبان متقاضی برای دریافت پذیرش مقطع دکترا در آلمان می توانند موقعیت های دکترا را در سایت های daad و academicpositions جستجو نمایند. البته وبسایت خود اساتید نیز مرجع خوبی برای پیدا کردن پوزیشن های دکترا می باشد. البته ممکن است وبسایت اساتید به روز نبوده و یا موقعیت های دکترای خود را در این وبسایت ها ثبت نکنند. و در این شرایط بهتر است با استاد مربوطه تماس گرفته شود.

مکاتبه با اساتید دانشگاه های آلمان

در این حالت دانشجو می بایست لیستی از اساتیدی که در زمینه کاری وی فعالیت دارند را آماده کرده و رزومه، حوزه های فعالیت و زمینه های مورد علاقه خود را از طریق ایمیل برای این اساتید ارسال نماید.

پیداکردن اساتید برای دریافت پذیرش دکترا در آلمان

داوطلبان دریافت پذیرش مقطع دکترا در آلمان می توانند برای دستیابی به لیست اساتید راهنمای مرتبط، از وبسایت daad استفاده نمایند. البته جستجو بر اساس رشته در این سایت بسیار زمانبر بوده و بهتر است در ابتدا لیستی از دانشگاه‌هایی که رشته مورد نظر را ارائه می دهند آماده گردد. سپس با بررسی گروه مورد نظر در سایت خود دانشگاه، پس از بررسی اعضای گروه و مطالعه دقیق رزومه اساتید، لیستی از اساتید مرتبط تهیه گردد.

شرایط لازم اساتید راهنما در مقطع دکترا در آلمان

در مقطع دکترا در آلمان، هر استادی اجازه استاد راهنما شدن را نخواهد داشت و تنها اساتیدی که دوره Habilitation را سپری کرده باشند این مجوز را خواهند داشت. البته اساتیدی که این دوره را نگذرانده باشند نیز می توانند به صورت غیررسمی و بر روی سربرگ اساتید مجاز دانشجو جذب کنند. اساتیدی که دارای عناوین Dipl.Ing یا Dipl باشند در واقع دارای مدرک کارشناسی ارشد هستند و اجازه سوپروایزر شدن نخواهند داشت.

نوشتن پروپوزال برای دکترا در آلمان

دانشجو متقاضی تحصیل در مقطع دکترا در آلمان می بایست بعنوان اولین قدم، فیلد مورد نظر خود را مشخص نماید و انتخاب آن بر اساس علاقه و تجربه فعالیت در این زمینه می باشد پس از آن می بایست برای این موضوع یا موضوعات، پروپوزال مناسب نوشته شود. متقاضی در این زمان باید استادهای راهنمای مرتبط با پروپوزال خود را پیدا کرده و این پروپوزال را برای وی ارسال نماید. مهمترین موضوع برای متقاعد کردن استاد در دریافت پذیرش دکترا پروپوزال می باشد ولی با توجه به موضوع و آکادمیک بودن متن پروپوزال، چند سوال برای استاد راهنما مطرح خواهد شد:

  1. دانشجوی متقاضای بطور کلی توانایی انجامکار تحقیقاتی را دارد یا خیر؟
  2. طرح متقاضی قابلیت اجرایی دارد؟
  3. این پروپوزال از عهده استاد راهنما بر می آید؟

برای دریافت پذیرش در مقطع دکترا در آلمان باید این موضوع را در نظر داشت که موضوع پروپوزال باید برای استاد راهنما کاملاً واضح باشد. پروپوزال برای کسانی مناسب است که هدف مشخصی دارند و به دنبال پیدا کردن استاد مربوطه هستند. بعضی از اساتید نیز به دنبال چنین دانشجویانی هستند، اما برخی دیگر تنها به دنبال پیدا کردن دانشجویانی هستند که توانایی اجرای طرح آنها را داشته باشد . در حالت دوم راحت تر می توان نظر استاد راهنما را برای دریافت پذیرش دکترا جلب کرد و تنها کافیست ایده ها و فعالیت های خود را نزدیک به فعالیت استاد راهنما نمایش داد.

برگزاری مصاحبه برای دریافت پذیرش دکترا در آلمان

متقاضیان پس از پیدا کردن استاد راهنما، می بایست ایمیلی شامل تمامی اطلاعات پایه ازجمله خلاصه ای از سوابق تحصیلی، خلاصه مقالات چاپ شده و شرح پروپوزال را برای وی ارسال نمایند. در فرآیند دریافت پذیرش دکترا در آلمان، برخی از اساتید راهنما پس از آشنایی با پروپوزال دانشجو با وی مصاحبه از طریق اسکایپ برگزار خواهند کرد. اما برخی دیگر از داوطلبان می خواهند تا توضیحات بیشتری را پیرامون پروپوزال خود ارائه دهند. معمولاً در مصاحبه اسکایپ، بدون اشاره مستقیم سطح زبان داوطلب نیز سنجیده خواهد شد و در صورتیکه در پذیرش دریافتی قید شود که سطح زبان داوطلب کافی است نیازی به ارائه مدرک زبان به استاد و یا سفارت نخواهد بود. در واقع اساتید مدارک تمامی متقاضیان را بررسی کرده و با تعدادی از آنها مصاحبه اسکایپ انجام خواهند داد. اما در برخی موارد نیز استاد راهنما مصاحبه حضوری درخواست خواهد کرد و در این حالت استاد از دانشجو می خواهد تا سفری چند روزه به آلمان داشته باشد که در این صورت معمولاً تمامی هزینه های این سفر از جانب استاد و یا دانشگاه پرداخت خواهد شد. محوریت مصاحبه های حضوری و اسکایپ درباره پروژه کارشناسی ارشد و یا کارشناسی، موضوعات دیگری که در رزومه به آنها اشاره شده است و نیز انگیزه داوطلب برای درخواست انجام پروژه خواهد بود. به جرأت می توان گفت که مصاحبه و نیز توصیه نامه های اساتید معرف، مهم ترین نقش را در قبولی و یا رد درخواست داوطلب خواهد داشت.

شرایط و مدارک لازم برای تحصیل دکترا در آلمان

شرایط سنی داوطلب برای درخواست پذیرش دکترا در آلمان

برای داوطلبان مقطع دکترا در آلمان محدودیت سنی برای سفارت و دانشگاه وجود نخواهد داشت، اما در صورتی که سن داوطلب زیاد باشد می بایست در انگیزه نامه خود فواصل تحصیلی ایجاد شده را بصورت کامل و با فعالیت های تحصیلی و شغلی مرتبط پر کند و نیز دلیل قابل قبولی برای تصمیم به ادامه تحصیل ارائه نماید.

سطح مدرک زبان مورد نیاز برای درخواست پذیرش دکترا در آلمان

به جرات می توان گفت که اکثر پوزیشن‌ها و موقعیت های مقطع دکترا در آلمان به زبان انگلیسی ارائه می شود. اما موقعیت‌هایی نیز هستند که به زبان آلمانی ارائه شوند و یا دوزبانه باشند. پس می توان نتیجه گرفت که برای دریافت پذیرش دکترا در آلمان نیازی به دانستن زبان آلمانی نمی باشد، اما دانش زبان آلمانی امتیاز مثبت محسوب خواهد شد و کسانی که این دانش را داشته باشند و یا دانشجویانی که مقطع کارشناسی ارشد خود را در دانشگاه های آلمان گذرانده باشند شانس بیشتری به نسبت بقیه داوطلبان خواهند داشت.

زمان بندی برای درخواست پذیرش دکترا در آلمان

درخواست برای دریافت پذیرش دکترا در آلمان، ددلاین و زمانبندی خاصی ندارد و هر زمانی می توان اپلای کرد، فعالیت دانشجو نیز از زمانی شروع خواهد شد که استاد راهنما تشخیص دهد. البته آگهی های موقعیت دکترا در وبسایت های daad.de و مشابه اغلب ددلاین مشخصی دارند و لازم است داوطلب قبل از تاریخ مشخص شده، مراحل درخواست موقعیت را مطابق با آنچه در آگهی ذکر شده است انجام دهد. آگهی های دکترا معمولاً شامل توضیحات مختصری درباره کلیات پروژه مدنظر استاد هستند.

مدارک لازم برای درخواست پذیرش دکترا در آلمان

در تمامی آگهی های پوزیشن دکترا، رزومه داوطلب، ترجمه مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد به همرات ریزنمرات آنها درخواست خواهد شد. البته در این مرحله ترجمه غیر رسمی این مدارک نیز مورد قبول خواهد بود. علاوه بر اینها یک انگیزه نامه علمی نیز برای این فرآیند لازم خواهد بود که محوریت آنها بر روی پروژه‌هایی که داوطلب در دوره های کارشناسی و کارشناسی ارشد انجام داده است و همچنین مهارت های دانشجو می باشد. همچنین بسیار مهم است که در این انگیزه نامه متقاضی به دلایل علاقه مندی خود در رابطه با انتخاب فعالیت پژوهشی مورد نظر با استاد مربوطه اشاره و تأکید نماید.

توصیه نامه برای درخواست پذیرش دکترا در آلمان

در تمامی این آگهی های پوزیشن دکترا، یک یا دو آدرس ایمیل استاد معرف از داوطلب درخواست خواهند کرد که لازم است اساتید معرف معرفی نامه های خود را مستقیماً به آدرس ایمیل ذکر شده در آگهی ارسال کنند. در این آگهی‌ها زمان خاصی بعنوان زمان مطلوب برای شروع دوره معرفی شده است که در صورت قطعیت پذیرش داوطلب، امکان به تأخیر انداختن آن (به دلیل مسائلی از قبیل تأخیر در صدور ویزای تحصیلی) وجود خواهد داشت.

بورسیه تحصیلی آلمان

به تمامی کمک هزینه های تحصیلی و یا حقوق قراردادهای کاری که دانشجویان مقطع دکترا در آلمان دریافت می کنند فاند گفته می شود. اسکولارشیب از ابتدا دارای مبلغ مشخصی می باشد، اما قراردادهای کاری با توجه به شرایط شخص از جمله وضعیت تأهل و تعداد فرزندان و … مشخص خواهد شد.

اغلب دانشجویان در مقطع دکترا، از جانب استاد راهنمای خود، حمایت مالی می شوند. و این بورسیه های تحصیلی شامل حقوق ماهیانه و بعضاً کمک هزینه هایی برای شرکت در کنفرانس های داخل و یا خارج از آلمان می شود. در برخی موارد ممکن است این بورسیه های تحصیلی بصورت کامل وجود نداشته باشد که در این صورت نیز برای دانشجویان دکترا این امکان وجود دارد تا بصورت استاد حل تمرین دروسی که استاد راهنمای خود دانشجو و یا اساتید دیگر ارائه می کنند فعالیت نمایند و حق الزحمه دریافت کنند. در برخی موارد نیز ممکن است هیچ حمایت مالی و بورسیه تحصیلی ای به دانشجو ارائه نشود و وی مجبور باشد بیرون از دانشگاه بصورت نیمه وقت اشتغال داشته باشد. درصورتیکه بورسیه تحصیلی دانشجو به ازای هر ماه حداقل برابر با ۸۵۳ یورو باشد نیازی به ارائه نامه تمکن مالی به سفارت نخواهد بود.

در صورتی که حمایت مالی دانشجوی مقطع دکترا در آلمان به صورت کامل باشد، در این صورت پس از کسر مالیات، تقریباً معادل ۱۴۰۰ یورو حقوق در ماه دریافت خواهد کرد که با این درآمد به سادگی می تواند از عهده هزینه های زندگی در آلمان بربیاید. درصورت تاهل و یا داشتن فرزند، مالیات کمتری از حقوق دانشجو کسر خواهد شد و به این ترتیب حقوق دریافتی وی بیشتر خواهد شد.

نحوه دریافت بورسیه تحصیلی آلمان

در صورتی که دانشجو، پذیرش دکترای خود را بدون هیچ کمک هزینه و یا حقوقی از جانب استاد راهنمای خود دریافت نمود،  می‌تواند برای دریافت بورسیه تحصیلی اقدام نماید. این فرآیند پس از ورود به آلمان و با دریافت معرفینامه از استاد راهنما امکان پذیر خواهد بود. دانشجویان مقطع دکترا در آلمان می توانند از طریق موسسات و بنیاد های مختلفی از جمله Boell.de/en/foundation/scholarships و Kas.de/wf/en/42.8  کمک هزینه تحصیلی دریافت نمایند. همچنین داوطلبان اخذ پذیرش در مقطع دکترا می توانند اکثر اسکولارشیپ های آلمان را در سایت Rhodes-deutschland.de/Anbieter جستجو نمایند.

پوزیشن شغلی دکترا در آلمان

برخی از دوره های دکترا در آلمان بعنوان شغل محسوب می شود و برخی خیر. دریافت بورسیه تحصیلی و اسکولارشیپ بعنوان شغل محسوب نخواهد شد. اما در صورتی که داوطلب بتواند از طریق پوزیشن خالی اپلای نماید و پذیرش دریافت کند بعنوان شغل محسوب شده و در این صورت می تواند همانند یک کارمند حقوق دریافت نماید. رقابت برای دریافت پوزیشن دکترا در آلمان شدیدتر خواهد بود و به همان نسبت حقوق و مزایای بالایی نیز خواهند داشت.

اطلاع رسانی
اطلاع رسانی هنگام
guest
0 پرسش و پاسخ
Inline Feedbacks
نمایش تمامی نظرات